Szukaj w serwisie
O nas Administracja Pracownie Kliniki Poradnie specjalistyczne KLINIKA ZDROWEGO SERCA Wydarzenia Konferencje Wydawnictwo Biblioteka Fundacje Stowarzyszenia
Aktualności Kronika SCCS Wyróżnienia Akredytacja ISO Ankiety Opinie Pressroom Galeria Konkursy Praca Przetargi Dojazd Kontakt

Opieka nad pacjentem po przeszczepieniu serca Dr Michał Zakliczyński

Rosnąca liczba pacjentów z przeszczepionym sercem oraz kierunek zmian administracyjnych w polskiej służbie zdrowia sprawiają, że coraz większy udział w opiece nad nimi mają lekarze w miejscu zamieszkania, a coraz mniejszy ośrodki transplantacyjne. Podstawową rolą tych ostatnich, obok prowadzenia pacjentów w okresie bezpośrednio następującym po transplantacji, jest leczenie typowych dolegliwości kardiologicznych i powikłań leczenia immunosupresyjnego.

Ośrodki przeprowadzające transplantacje, które dysponują ograniczoną liczbą miejsc łóżkowych, muszą bazować na dobrej współpracy z oddziałami specjalistycznymi w takich dziedzinach jak nefrologia, onkologia czy chirurgia ogólna. Kontakty z tymi oddziałami coraz częściej ograniczają
się do kontaktów telefonicznych, natomiast coraz rzadsze są przypadki przekazywania do
ośrodków transplantacyjnych pacjentów z rozpoznaniami nie kardiologicznymi.

Warto więc poświęcić nieco uwagi zagadnieniom, które mogą być pomocne osobom nie związanym z transplantologią w pierwszym kontakcie z pacjentem po transplantacji serca. Wbrew potocznym opiniom fizjologia pracy przeszczepionego serca nieznacznie tylko odbiega od zasad określających pracę zdrowego serca. Odrębności dotyczą przede wszystkim rytmu pracy serca. Przeszczepione, a więc pozbawione unerwienia, serce ma skłonność do tachykardii. Wynika to z braku kontroli ze strony nerwu błędnego i zwiększonej wrażliwości receptorów adrenergicznych na katecholaminy krążące we krwi. W rezultacie za typowa częstość akcji serca uznać należy rytm 80-100/ min. W opinii wielu znawców również częstość przekraczająca 100/min nie wymaga interwencji.

Natomiast należy liczyć się z tym, że pacjenci z częstością akcji serca poniżej 80/min mogą prezentować objawy zmniejszonego rzutu minutowego serca, a nawet mogą wymagać stymulacji.

Leki działające na rytm pracy serca poprzez nerw błędny nie odniosą skutku - nie zadziała ani atropina, ani glikozydy naparstnicy. Przedsionki nowego serca są w całości doszyte do fragmentów
przedsionków biorcy - w związku z tym przeszczepione serce ma podwójne przedsionki.

Do rzadkości należy zachowanie przewodzenia mechanicznego w miejscu zespolenia chirurgicznego. Natomiast często zachowany jest rytm zatokowy przedsionków biorcy dający obraz dodatkowego załamka P w EKG. Ponieważ załamek P przedsionków dawcy jest często słabo widoczny , sprawia to wrażenie całkowitego bloku przedsionkowokomorowego.

Do innych typowych zmian w EKG należy niepełny blok prawej odnogi pęczka Hisa. Dużej ostrożności wymaga natomiast interpretacja morfologii zespołu QRS, szczególnie w odniesieniu do możliwości przebytego zawału. W UKG obok dużych rozmiarów obydwu przedsionków często obserwowany jest asynchroniczny ruch przegrody międzykomorowej.

Natomiast specyfika tej grupy pacjentów wynika z leczenia immunosupresyjnego, które niesie za soba możliwość powikłań wynikających z osłabienia odporności oraz zswoistej toksyczności leków immunosupresyjnych. Z osłabienia układu odpornościowego pacjenta po przeszczepie wynika skłonność do infekcji i chorób nowotworowych. Obok typowych infekcji bakteryjnych pacjenci leczeni immunosupresyjnie wykazują szereg zakażeń typowych dla siebie, jaknp. Zakażenie wirusem cytomegalii (CMV) czy wirusem Epsteina-Barr(EBV). Częściej nękają ich również infekcje grzybicze ipierwotniakowe.

Osłabienie odporności to również zwiększone ryzyko zachorowania na raka. U pacjentów po przeszczepach narzaądowych nie wolno zaniedbywać badań profilaktycznych: RTG płuc, badania gruczołu krokowego u mężczyzn i badania ginekologicznego u kobiet. Szczególna postać choroby limfoproliferacyjnej - chłoniak z komórek B indukowany wirusem EBV wymaga leczenia w porozumieniu z ośrodkiem transplantacyjnym.

Obok specjalistycznej wiedzy na temat leczenia szczególnych form zakażenia warto w kontakcie z pacjentami po przeszczepach narządowych stosować typowe środki zapobiegające infekcjom: mycie rąk, izolację od osób z infekcjami kataralnymi, profilaktykę antybiotykową przy drobnych zabiegach.

W przypadku stwierdzenia infekcji wymaganejest leczenie pełną dawką celowanego antybiotyku, najlepiej po wcześniejszym pobraniu materiału do badania bakteriologicznego.Unikać należy antybiotyków nefrotoksycznych.

Michał Zakliczyński

/\
SCCS na Facebook'u

Fundacja Śląskiego Centrum Chorób serca

KRS 0000219230



Podaruj 1% Podatku

Dziękujemy za pomoc
Chorym i naszemu Szpitalowi