Szukaj w serwisie
O nas Administracja Pracownie Kliniki Poradnie specjalistyczne KLINIKA ZDROWEGO SERCA Wydarzenia Konferencje Wydawnictwo Biblioteka Fundacje Stowarzyszenia
Aktualności Kronika SCCS Wyróżnienia Akredytacja ISO Ankiety Opinie Pressroom Galeria Konkursy Praca Przetargi Dojazd Kontakt

Joanna Foik ZESPÓŁ BEZDECHU SENNEGO (ZBS)

Od wielu lat, a obecnie w coraz większym stopniu, rośnie zainteresowanie klinicystów i fizjologów zespołem bezdechu sennego, jako potencjalnym czynnikiem ryzyka wystąpienia schorzeń układu krążenia.

Bezdech definiuje się jako brak przepływu powietrza przez usta i os w ciągu 10 sekund i dłużej. Następstwem bezdechu jest obniżenie się ciśnienia parcjalnego tlenu i wzrost ciśnienia parcjalnego dwutlenku węgla we krwi tętniczej. Niedotlenienie upośledza pracę wielu narządów - najbardziej mózgu i serca. Zaburzone zostają cykle snu w wyniku czego sen jest skrócony i nie przynosi odpoczynku. O około 25-30 % wzrasta ciśnienie tętnicze krwi, a badania holterowskie wykazują niemiarowość zatokową, gdzie różnice częstości wynoszą 30 uderzeń na minutę. Okresom bezdechu towarzyszą również inne zaburzenia rytmu serca, pod postacią pobudzeń przedwczesnych komorowych, nadkomorowych zahamowań zatokowych i bloków przedsionkowo-komorowych. Głębokie zaś niedotlenienie towarzyszące bezdechowi, ze spadkiem saturacji tlenu poniżej 65 %, wywołuje złożone zaburzenia rytmu (salwy, krótkotrwałe częstoskurcze komorowe) uważane za niebezpieczne dla życia. Jako powikłanie zespołu bezdechu sennego może wystąpić zawał serca, gdyż bezdechy, szczególnie w stadium snu REM sprzyjają występowaniu niedokrwienia sierdzia. Ponadto badania epidemiologiczne potwierdzają, że bezdech senny jest czynnikiem ryzyka wystąpienia udaru mózgu, ponieważ powoduje cykliczne wahania ciśnienia śródczaszkowego, którym towarzyszy spadek przepływu mózgowego. W pewnym zaś stopniu ciężkości ZBS może powodować przedwczesne zgony. Chorzy ci umierają nagle w czasie snu, a przyczyna tych zgonów jest nieznana. Może być nią zawał serca, zaburzenia rytmu serca lub udar mózgu.
Zespół bezdechu sennego dotyczy głównie mężczyzn w średnim i młodym wieku. Choroba rozwija się powoli. Początkowym objawem, który pojawia się około 20 roku życia jest chrapanie, zwykle tylko podczas spania na wznak. Później chrapanie występuje w każdej pozycji. Jednocześnie chorzy zaczynają tyć. Przerwy w oddychaniu, oznaczające pojawienie się bezdechów, występują zwykle między 30 a 40 rokiem życia. Początkowo, tak jak chrapanie, pojawiają się w pozycji na wznak. Dalszy postęp choroby polega na występowaniu bezdechów coraz częściej i w każdej pozycji.
Charakterystyczne chrapanie, na przemian z ciszą bezdechu i niespokojny sen, pozwalają na ustalenie rozpoznania przy łóżku chorego.
Decydujące znaczenie dla rozpoznania ZBS ma polisomnografia (PSG) badająca czynność mózgu, krążenia i oddychania w ciągu co najmniej 6 godzin snu. Czasochłonność i konieczność wykorzystania drogiej aparatury spowodowała poszukiwanie innych metod. Rozpoznanie ZSB, podobnie jak innych chorób, można postawić w oparciu o objawy podmiotowe wywołane przez chorobę oraz objawy przedmiotowe.
Głównym objawem podmiotowym choroby, ujawniającym się w dzień, jest trudna do opanowania senność. Chorzy zasypiają podczas oglądania programu telewizyjnego lub w czasie monotonnej pracy. Niepohamowana senność występuje u nich w czasie jedzenia, rozmowy, prowadzenia samochodu. Poza nadmierną sennością w ciągu dnia, chorzy skarżą się na uczucie zmęczenia, trudności w skupianiu uwagi, zaburzenia pamięci, kojarzenia i opóźnienia czasu reakcji. Chorzy na ZBS są drażliwi i łatwo wchodzą w konflikty z ptoczeniem. Depresja, podwyższone napięcie nerwowe, lęk są charakterystycznymi cechami ich stanu psychicznego. Opisane objawy są spowodowane ogólnym niedoborem snu i brakiem odpowiedniej ilości snu głębokiego i snu REM. Częstą dolegliwością są poranne bóle głowy, prawdopodobnie związane z nocnym występowaniem hiperkapnii.
Głównym objawem w nocy jest głośne, nieregularne chrapanie, które różni się wyraźnie od chrapania występującego u wielu zdrowych ludzi- szczególnie mężczyzn śpiących na wznak( nasilonego przez alkohol i zmęczenie. Zasadniczą różnicą są przerwy w chrapaniu oraz inny jego charakter. Pierwszy wdech po bezdechu jest bardzo głośny, sen chorego jest niespokojny. Wysychanie jamy ustnej zmusza do picia w nocy. Czasem chorzy budzą się z uczuciem dławienia.
Wśród objawów przedmiotowych charakterystyczną cechą chorych ZSB jest otyłość. Niekiedy przybiera ona monstrualne rozmiary, a ciężar ciała może dwukrotnie przekraczać wagę należną. Tkanka tłuszczowa jest równomiernie rozłożona— zwraca uwagę krótka, gruba szyja. Nierzadkim objawem jest nadciśnienie tętnicze. Większość chorych ma mniejsze lub większe nieprawidłowości laryngologiczne, badania laboratoryjne wykazują hipercholesteromię i podwyższony poziom glukozy w surowicy.
Również elektrokardiograficzne cechy choroby wieńcowej są częstsze niż w populacji ogólnej w tym samym wieku.
Podsumowując: otyłość, hipercholesterolemia, nadciśnienie tętnicze— typowe objawy dla ZSB, są jednocześnie czynnikami ryzyka rozwoju choroby wieńcowej.
Badania epidemiologiczne wykazały, że występowanie tej choroby jest dwa razy częstsze u chrapiących mężczyzn w porównaniu z mężczyznami nie chrapiącymi, otyłymi i mającymi nadciśnienie tętnicze.
Również polisomnograficzne badania mężczyzn, którzy przebyli zawał serca wykazały, że liczba stwierdzonych u nich bezdechów jest większa, niż w populacji ogólnej, dobranej wiekiem, wagą, poziomem cholesterolu, nadciśnieniem i nawykiem palenia.
Ponieważ choroba sprawia trudności diagnostyczne, a niesie ze sobą wiele zmian spowodowanych niedotlenieniem nocnym, zwiększa ryzyko zawału serca i udaru mózgu, konieczne jest dalsze doskonalenie metod badawczych prowadzących do wychwytywania osób z dużym prawdopodobieństwem występowania choroby. Szczególnie istotne jest to w odniesieniu do osób po przebytym zawale serca lub z chorobą wieńcową. Występujący u nich bezdech senny może pogorszyć rokowania, gdyż dodatkowo powoduje niedokrwienie sierdzia oraz poważne zaburzenia rytmu serca. Wskazane jest wykonanie u tych chorych szerszych badań, na podstawie których można potwierdzić lub wykluczyć chorobę. Dalszym etapem powinno być wdrożenie leczenia, lub w lżejszych przypadkach, np. doprowadzenie do obniżenia masy ciała, co może znacznie złagodzić (lub nawet doprowadzić do ustąpienia) zaburzeń
Pomocą, we wstępnej kwalifikacji pacjentów podejrzanych o występowanie ZSB, służyć może kwestionariusz składający się z 7 pytań :
Tak Nie

1. Czy chrapie Pan/Pani w nocy ? +1 - 1
2. Czy występują przerwy w oddychaniu +1 - 1
3. Czy śpi Pan/Pani spokojnie? 0 +1
4. Czy zapada Pan/Pani na krótkotrwałe
drzemki niezależnie od woli ? +1 0
5. Czy odczuwa Pan/Pani nadmierną senność? +1 -1
6. Czy kiedykolwiek stwierdzono nadciśnienie tętnicze ? +1 0
7. Czy ma Pan/Pani nadwagę ? +1 0

Na każde pytanie pacjent odpowiada tak lub nie. Nadwagę lub otyłość stwierdza się w oparciu o obliczenie wskaźnika masy ciała (BMI)

Od - do 0 pkt - małe prawdopodobieństwo bezdechu sennego
Od +1 do +3 pkt - średnie prawdopodobieństwo Bezdechu sennego
Od +4 do +5 pkt - duże prawdopodobieństwo bezdechu sennego.

/\
SCCS na Facebook'u

Fundacja Śląskiego Centrum Chorób serca

KRS 0000219230



Podaruj 1% Podatku

Dziękujemy za pomoc
Chorym i naszemu Szpitalowi