Szukaj w serwisie
O nas Administracja Pracownie Kliniki Poradnie specjalistyczne KLINIKA ZDROWEGO SERCA Wydarzenia Konferencje Wydawnictwo Biblioteka Fundacje Stowarzyszenia
Aktualności Kronika SCCS Wyróżnienia Akredytacja ISO Ankiety Opinie Pressroom Galeria Konkursy Praca Przetargi Dojazd Kontakt

WAŻNE DATY HISTORYCZNE W KARDIOLOGII - WIEK XX - prof. dr hab. Janusz H.Skalski

1902 – Sir Thomas Lauder Brunton, lekarz i farmakolog angielski, wykonuje komisurotomię mitralną na zwierzętach. oznajmia o tym w liście do czasopisma The Lancet w liście A Preliminary Note on the Possibility of Treating Mitral stenosis by Surgical Methods.

1903 - Jan Borzymowski przeprowadza 28 lutego operację zszycia rany serca (w Szpitalu św. Ducha w Warszawie), z pomyślnym przebiegiem.

1903 - Karel F. Wenckebach, kardiolog holenderski, ogłasza swoje spostrzeżenia przedwczesnych skurczów serca z następującą kompensacyjną przerwą. Nieco później, w roku 1906, przy użyciu poligrafu zaopatrzonego w pisak atramentowy, rejestruje on okresowe zwolnienia, związane z ujawnianiem się opóźnienia przewodnictwa („periodyka Wenckebacha”).

1903 - Heinrich Ewald Hering fizjolog austriacki, przedstawia pierwsze doniesienie na temat migotania przedsionków.

1903 – Willem Einthoven, fizjolog holenderski, profesor w Lejdzie, skonstruował pierwszy elektrokardiograf na podstawie galwanometru strunowego. W roku 1924 został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii za prace nad elektrokardiografią kliniczną i doświadczalną.

1904 – Ernst Ferdynand Sauerbruch asystent Jana Mikulicz-Radeckiego we Wrocławiu, skonstruował w jego klinice komorę podciśnieniową do przeprowadzania operacji torakochirurgicznych. W komorze przeprowadzono pierwszą w świecie operację na otwartej klatce piersiowej, polegającą na wycięciu guza śródpiersia, z przeżyciem chorego.

1905 - Nikołaj Siergiejewicz Korotkow, rosyjski lekarz, udoskonalił metodę pomiaru ciśnienia proponowanego przez S. Riva-Rocci, zastępując badanie tętna na kończynie osłuchiwaniem szmerów w tętnicy – podczas pojawiania się i zanikania szumu przepływającej krwi.

1905 - Alexis Carrel i Charles Guthrie wykonali pierwszy doświadczalny przeszczep serca u zwierzęcia. W 1912 roku Carrel otrzymał nagrodę Nobla za opracowanie szwu naczyniowego.

1906 - Ludwig Aschoff anatomopatolog niemiecki oraz jego uczeń z Japonii - Sunao Tawara opisują węzeł przedsionkowo-komorowy.

1907 – Arthur Keith, anatom szkocki i Martin W. Flack (1882-1931) z Anglii donoszą o odkryciu węzła zatokowo-przedsionkowo (zatokowego).

1907 - John Monroe podwiązywał przewód tętniczy na zwłokach noworodków, ze środkowej sternotomii.

1908 - Leo Buerger publikuje szczegółowe opracowanie dotyczące zakrzepowo-zarostowego zapalenia naczyń krwionośnych (thromboangiitis obliterans). Dostrzegł, że nałogowe palenie tytoniu może odgrywać ważną rolę etiologiczną w powstawaniu tej choroby.

1909 - William Osler, lekarz kanadyjski, opisuje przewlekłe zapalenie wsierdzia z towarzyszącymi bolesnymi guzkami podskórnymi, nazwanymi później „guzkami Oslera”.

1909-1910 - Alexis Carrel przeprowadza doświadczenia na psach, polegające na wprowadzaniu palca do wnętrza lewego przedsionka serca i poszerzaniu ujścia mitralnego, przecinał ścianę komory serca i zszywał ją. Dokonywał także eksperymentalnego wytwarzania anastomozy (z wolnego odcinka tętnicy szyjnej) łączącej aortę zstępującą z dystalnym odcinkiem tętnicy wieńcowej.

1910 – Napoleon Cybulski w Krakowie ogłasza pracę Kilka uwag o elektrokardiogramie na
podstawie własnych doświadczeń, jest pierwszym w Polsce naukowcem zajmującym się elektrokardiografią.

1912 - F. Bleichroeder wprowadza przezżylnie cewnik do wnętrza serca, jednak umiejscowienie cewnika nie zostaje potwierdzone badaniem rentgenowskim.

1912 - Marceli Gromski w Łodzi publikuje swoje spostrzeżenie złożonej siniczej wady serca u dziecka z situs inversus i levocardia isolata. Jest to pierwszy tego typu opis w literaturze (wg dzisiejszego nazewnictwa – IDL).

1912 – Józef Latkowski w Krakowie podaje pierwszą obserwację elektrokardiogramu w dekstrokardii. Jego zasługą było rozpowszechnienie EKG w klinikach krakowskich. W 1932 opublikował pionierskie prace na temat obrazu EKG w zarostowym zapaleniu osierdzia.

1913-14 - A.F. Stanley Kent odkrył dodatkową drogę przewodzenia między przedsionkiem i komorą - „pęczek Kenta”, związany z powstawaniem zespołu WPW. Badania prowadził przez wiele lat na doświadczalnym materiale zwierzęcym (publikacje z lat 1893-1914), zaś na sercu ludzkim w latach 1913-14. Prace Kenta były przyczynkiem do wyjaśnienia preekscytacji i jej związku z tachykardią.

1914 - Otto Frank określa podstawową zasadę skurczu mięśnia serca opartą na związku napięcia mięśnia i krzywej kurczliwości, po czym Ernest H. Starling (fizjolog angielski) ogłasza serię prac określających zależność efektywności pracy serca od wydłużenia włókien mięśniowych („prawo serca” lub „prawo Franka-Starlinga).

1916 - William H. Howell (fizjolog) i Jay McLean (chirurg), uczeni amerykańscy, wyizolowali z wątroby substancję zmniejszającą krzepliwość krwi – heparynę, opracowali także metodę określania czasu krzepnięcia. Odkrycie heparyny było jednym z kluczowych warunków powstania i rozwoju nowoczesnej kardiochirurgii.

1916 – René Lutembacher, francuski kardiolog, opisał wadę serca, polegającą na występowaniu otworu międzyprzedsionkowego i zwężeniu lewego ujścia żylnego (zespół Lutembachera). W 1926 roku zademonstrował film dźwiękowy z odtworzeniem odgłosów pracy serca.

1920 - Harold E.B. Pardee, kardiolog amerykański, przedstawił po raz pierwszy obraz zmian elektrokardiograficznych, związanych z zawałem serca. Prezentuje on przykłady chorych, który przebyli zawał serca i wyzdrowieli. Wcześniej sądzono, że rozpoznanie zawału jest jednoznaczne z wyrokiem śmierci.

1922 – Romuald Węgłowski doniósł o leczeniu 193 chorych z urazami dużych naczyń krwionośnych, w tym 54 z przeszczepami żylnymi. Były to pierwsze w świecie pomosty żylne w urazach tętnic. Usuwał też zatory tętnic obwodowych. Jako chirurg wojskowy pracował w Zamościu, a od 1921 r. we Lwowie. Był jednym z pionierów światowej chirurgii naczyniowej.

1923 - Elliot Cutler i Samuel Albert Levine, amerykańscy chirurdzy, 20 maja przeprowadzają z powodzeniem w bostońskim Brigham Hospital, pierwszą zamkniętą komisurotomię mitralną u 11-letniej dziewczynki, wykonaną zagiętym cienkim nożem poprzez ścianę komory. Dziewczynka, pomimo sukcesu operacyjnego, zmarła 4 lata później.

1923 - Victor Schmieden we Frankfurcie n/Menem a Edward D. Churchill w USA byli pierwszymi chirurgami, którzy wykonali pericardiektomię w zarostowym zapaleniu osierdzia.

1923 – Tadeusz Tempka w Krakowie wykazał, że chlorek wapnia jest swoistym lekiem nasercowym, działającym silnie wzmacniająco na mięsień sercowy.

1923 – Marian Eiger w Wilnie publikuje pionierskie w skali światowej prace na temat automatyzmu serca. W latach 1911-14 pracował nad obrazem EKG w różnych stanach chorobowych. Krzywą EKG rozpatrywał jako wyraz sumy algebraicznej prądów czynnościowych serca.

1924 - Emanuel Libman i Bernard P. Sacks, lekarze amerykańscy, opisują zapalenie wsierdzia przebiegające z zastawkowymi i ściennymi wegetacjami, wolnymi od bakterii. Chorobę tę nazwano atypowym zapaleniem wsierdzia lub na cześć badaczy „chorobą Libmana-Sacksa”.

1925 - Henry Sessions Souttar, chirurg angielski, przeprowadza poszerzenie ujścia mitralnego palcem wprowadzonym poprzez uszko lewego przedsionka u 15-letniej dziewczynki. Operacja zakończyła się pomyślnie.

1927 – Antonio Moniz, naurolog z Lizbony, wykonał pierwszy angiogram tętnic szyjnych z użyciem kontrastu donaczyniowego.

1928 - Andrzej Klisiecki, ogłasza swoje prace dotyczące przepływów krwi w układzie naczyniowym. Pierwsze jego osiągnięcia naukowe dotyczyły badań nad szybkością przepływu w układzie tętniczym. Liczne późniejsze badania dotyczące fizjologii krążenia, o międzynarodowym znaczeniu, prowadził we Lwowie w okresie międzywojennym. Po wojnie pracował we Wrocławiu.

1929 - Reynaldo Dos Santos, chirurg portugalski, w Lizbonie wykonał pierwszy aortogram przez wprowadzenie kontrastu bezpośrednio do aorty. Jego syn – Joao Sid Dos Santos (również w Lizbonie) wykonał pierwszą endarterektomię tętnicy udowej w 1946 roku.

1929 - Werner Forssmann, fizjolog niemiecki z Eberswaldu, własnoręcznie wprowadza cewnik do swojej żyły łokciowej i przeprowadza go do prawej strony serca. Pozycja cewnika została potwierdzona radiologicznie. Forssmann należy do grona lekarzy - noblistów, zasłużonych dla rozwoju badań nad układem krążenia (nagroda Nobla w 1956 r.). Przez współczesnych uznany był za pomyleńca.

1930 - Louis Wolff, John Parkinson Paul Dudley White, trzej uczeni amerykańscy, opisują swoje spostrzeżenia: bloku odnogi pęczka Hisa, skrócenia odcinka P-R i napadowej tachykardii - zespół preekscytacji, powszechnie znany jako zespół WPW – zawdzięczający swą nazwę od początkowych liter nazwisk tych kardiologów.

1931 – Ernst Ferdinand Sauerbruch, niemiecki chirurg, wykonał pierwszą operację tętniaka serca.

1933 - E.F. Bland, P.D. White i J. Garland, opisują odejście lewej tętnicy wieńcowej od tętnicy płucnej (wcześniej w 1911, podobnej obserwacji dokonał A. Abricossoff).

1934 - Harry Goldblatt, biochemik angielski, zaobserwował nadciśnienie tętnicze w efekcie eksperymentalnego niedokrwienia nerki.

1935 – Claude Schaeffer Beck, chirurg amerykański z Cleveland, zainicjował rewaskularyzację niedokrwiennego mięśnia sercowego drogą arterializacji żył. [W roku 1972 Jan W. Moll zmodyfikował w Łodzi operację Becka: ponieważ wymuszony chirurgicznie napływ do żył serca „uciekał” do prawego przedsionka, Moll podwiązał zatokę wieńcową, likwidując przetokę.] Również w 1935 roku Beck przeprowadza operację doszycia do serca uszypułowanego płata z mięśnia piersiowego większego. Powierzchnia serca przed przyszyciem płata została obnażona z nasierdzia. Stan chorego po przeprowadzonym zabiegu wyraźnie poprawił się a bóle na pewien czas ustąpiły.

1936 - B. Kommerell, lekarz amerykański, wprowadza prostą diagnostykę wad naczyniowych śródpiersia, opartą na badaniu rentgenowskim z barytową esofagografią, co umożliwiło nieinwazyjne i przyżyciowe rozpoznawanie pierścienia naczyniowego oraz ułatwiło określanie przybliżonej wielkości lewego przedsionka serca.

1936 - Maude E. Abbott, uczona amerykańska, przedstawia propozycję klasyfikacji wad wrodzonych na podstawie analizy własnej kolekcji 1000 preparatów wrodzonych anomalii serca.

1938 - Robert Edward Gross w bostońskim Children’s Hospital podwiązuje z powodzeniem przewód tętniczy u 7-letniej dziewczynki, a jako dostęp operacyjny stosuje boczną - lewą torakotomię.

1941 – Claude S. Beck z Cleveland, w celu poprawienia ukrwienia powierzchni mięśnia sercowego w chorobie wieńcowej, wprowadza miejscowo drażniące sproszkowane substancje (azbest, talk, proszek karborundowy) mające spowodować zrosty worka osierdziowego z powierzchnią serca i wytworzenie obocznego krążenia.

1944 - Clarence Crafoord w Sztokholmie i Robert Edward Gross w Bostonie (niezależnie) przeprowadzają resekcję zwężenia cieśni aorty i zespalają brzegi w miejscu wycięcia koniec do końca.

1944 – Alfred Blalock, z inspiracji Heleny Brook Taussig, przeprowadza (29 listopada) w Johns Hopkins Hospital w Baltimore, operację paliatywną mającą na celu poprawienie utlenowania krwi w siniczej wadzie serca (zespole Fallota), u dziecka 15. miesięcznego. Operacja polegająca na połączeniu tętnicy podobojczykowej z tętnicą płucną, kończy się pełnym sukcesem; członkami zespołu leczącego byli ponadto: Vivien Thomas, William Longmire i Denton Cooley.

1946 - Willis J. Potts w Chicago wykonał operację paliatywną w tetralogii Fallota, polegającą na bezpośrednim zespoleniu aorty z lewą tętnicą płucną.

1946 - Wilfred Bigelow wprowadził w Toronto General Hospital hipotermię ustrojową, jako metodę zapewniającą ochronę narządów podczas operacji.

1947 - Claude S. Beck, chirurg amerykański z Cleveland przeprowadza pierwszą skuteczną defibrylację u chirurgicznego pacjenta, polegającą na bezpośredniej aplikacji impulsu elektrycznego przy pomocy elektrod. Użył wówczas określenia: „serce, które jest zbyt zdrowe na to, aby umrzeć”.

1947 – Thomas Holmes Sellors ze szpitala Middlesex w Anglii przeciął stenotyczną zastawkę tętnicy płucnej w zespole Fallota, u 20 letniego chorego. Nóż wprowadzony był przez ścianę stożka prawej komory. Kilka miesięcy później (1948 r.), niezależnie, Russel Brock z Guy’s Hospital w Londynie, użył w tym samym celu rozszerzacz własnej konstrukcji (dilatator Brocka).

1948 - Robert Edward Gross w Bostonie wykonał homogenny przeszczep naczyniowy.

1949 - Charles A. Hufnagel z waszyngtońskiego uniwersytetu Gorgetown, dokonał bez użycia krążenia pozaustrojowego wszczepienia kulkowej zastawki swojego pomysłu do aorty zstępującej, z pozostawieniem zastawki własnej. W 1952 roku donosił o 23 przeprowadzonych takich operacjach, wśród których 17 miało przebieg pomyślny.


1950 - Arthur Vineberg w Montrealu wszczepia pęczek naczyniowy wraz z tętnicą piersiową wewnętrzną bezpośrednio do mięśnia sercowego dla poprawy ukrwienia serca. O pomyślnym wyniku leczenia tym sposobem doniósł w 1951 roku. W 1964 roku procedurę tę uzupełnił dodatkowo naszyciem na serce sieci większej przeciągniętej przez przeponę (omentopexia).

1952 - John Lewis, chirurg amerykański z Northwestern University przeprowadza w dniu 2 września operację zszycia ubytku międzyprzedsionkowego u pięcioletniej dziewczynki, stosując obniżenie temperatury ciała dziecka do 26°C.

1953 - John H. Gibbon i Clarence Lillihei w Jefferson Medical College w Filadelfii przeprowadzają 6 maja pierwszą udaną operację z zastosowaniem sztucznej aparatury podtrzymującej krążenie u 18 letniej pacjentki. Przedmiotem operacji było również zszycie ubytku międzyprzedsionkowego.

1953 - G. Murray, kardiochirurg kanadyjski z Toronto, przeprowadził eksperymentalną rewaskularyzację wieńcową z użyciem tętnicy piersiowej wewnętrznej. O wynikach swych prac doniósł w 1954 roku.

1953 – Leon Manteuffel i Jan W. Moll przeprowadzają pierwszą w Polsce komisurotomię mitralną.

1954 – Clarence Crafoord i Ĺke Senning w Sztokholmie zastosowali swojego pomysłu aparat do krążenia pozaustrojowego firmy AGA.

1954 – Leon Manteuffel i Jan Kossakowski przeprowadzają w Warszawie, po raz pierwszy w Polsce, podwiązanie drożnego przewodu tętniczego.

1954/55 - C. Walton Lillehei i Richard L. Varco w Minneapolis wprowadzają metodę tzw. „skrzyżowanego krążenia” (cross circulation), polegającą na podłączeniu krwiobiegu dziecka do systemu krążenia któregoś z rodziców. Metodę zastosowano u 45 pacjentów: z ubytkami międzykomorowymi, zespołem Fallota i całkowitym wspólnym kanałem przedsionkowo-komorowym.

1955 – William Kouwenhoven, amerykański inżynier, skonstruował i zastosował w celach reanimacyjnych elektryczny defibrylator sercowy.

1956 - Charles P. Bailey przeprowadza w Hahnemann Hospital w Filadelfii, pomyślną endarterektomię tętnicy wieńcowej bez krążenia pozaustrojowego.

1956 – Werner Forssmann, fizjolog niemiecki z Eberswaldu i amerykańscy lekarze Andre Cournand i Dickinson W. Richards otrzymali nagrodę Nobla za prace nad cewnikowaniem serca.

1956 – Tomasz Cieszyński, lekarz z Wrocławia, ogłasza swoje badania nad wykorzystaniem echosondy ultradźwiękowej do badania struktur serca. Jego oryginalny pomysł zostaje opatentowany w Polsce 19 października (jest to pierwsze w świecie zgłoszenie takiego patentu).

1957 – D.B. Effler w raz z zespołem z Cleveland (Ohio) wprowadza do praktyki chirurgicznej cytrynian potasu (podawany wewnątrzsercowo) w celu zatrzymania czynności serca.

1958 – Wiktor Bross przeprowadza pierwszą w Polsce operację na otwartym sercu – w hipotermii powierzchniowej – było to zszycie ubytku w przegrodzie międzyprzedsionkowej serca.

1960 – Albert Starr z Portland, Oregon, wszczepił człowiekowi sztuczną zastawkę serca. Konstruktorem zastawki był M. Lowell Edwards.

1960 – uczeni amerykańscy: Paul M. Zoll – kardiolog , William Chardack – torakochirurg i Wilson Greatbatch – elektronik, skonstruowali i po raz pierwszy zastosowali kardiostymulator.

1962 - David Sabiston używa po raz pierwszy żyły pacjenta do wykonania pomostu wieńcowego. Jego pacjent umiera 3 dni później. Operacja taka kończy się sukcesem dopiero dwa lata później, a jej autorem jest Michael E. de Bakey z Baylor University w Huston, Texas.

1963 – Michael E. De Bakey, chirurg amerykański wszczepił pacjentowi po raz pierwszy w świecie sztuczne urządzenie wspomagające pracę serca. Pacjent zmarł po 4 dniach.

1963 – Dwight Harken z Brigham Hospital w Bostonie, wszczepia sztuczną zastawkę aortalną w pozycji anatomicznej (poniżej ujść wieńcowych).

1966 - William J. Rashkind w Filadelfii przeprowadza zabieg przerwania balonem przegrody międzyprzedsionkowej (atrioseptostomii), w ramach paliatywnego leczenia dziecka z całkowitym przełożeniem wielkich pni naczyniowych.

1967 - Vasilij Kolesov w Leningradzie dokonuje po raz pierwszy pomyślnego wszczepienia tętnicy piersiowej wewnętrznej jako bezpośredniego pomostu wieńcowego do gałęzi okalającej (bez krążenia pozaustrojowego). W następnym roku operację taką przeprowadza Charles P. Bailey w Stanach Zjednoczonych.

1967 - D.B. Effler i Rene G. Favaloro – wykonują po raz pierwszy pomost aortalno-wieńcowy z zastosowaniem wstawki żylnej w celu leczenia operacyjnego choroby wieńcowej.

1967 – Christian Barnard dokonał w szpitalu Groote Schuur w Republice Południowej Afryki pierwszego przeszczepienia serca (3 grudnia). Pacjent, 53.letni Louis Washkansky umiera po 18.tu dniach. W kilka dni po operacji Ch. Barnarda, Adrian Kantrowitz w Nowym Jorku dokonuje pierwszej transplantacji serca u dziecka.

1969 - Denton Cooley z Huston wykonał pierwszą operację wszczepienia czasowego sztucznego serca 37.letniemu pacjentowi, któremu po 65 godzinach wszczepiono serce ludzkie. Pacjent zmarł 36 godzin po drugiej operacji.

1969 – Jan W. Moll w Łodzi przeprowadza pierwszą transplantację serca w Polsce (4 stycznia), jednak bez powodzenia.

1977 - Christian Barnard przeszczepił serce pawiana pacjentowi, który zmarł po kilku godzinach, a następnie innemu pacjentowi serce szympansa – ten zmarł po 3 dniach.

1977 – Andreas Gruentzig, szwajcarski lekarz z Zurychu wykonał pierwszą przezskórną wewnątrznaczyniową koronaroplastykę.

1980 – Hector Trabucco z Buenos Aires wszczepił sztuczne serce i utrzymał pacjenta przy życiu 15 godzin.

1982 – Barney Clark był pierwszym pacjentem, któremu na stałe wszczepiono sztuczne serce. Zabieg wykonał zespół kardiochirurgów z kliniki uniwersyteckiej w stanie Utah. Pacjent żył 3,5 miesiąca (2.12.1982-23.03.1983).

1985 – Zbigniew Religa przeprowadza w Zabrzu pierwszą udaną operację przeszczepienia serca w Polsce (5 listopada). Pacjent przeżył 6 dni. Wkrótce potem przeprowadzono szereg pomyślnie zakończonych przeszczepów z wieloletnim przeżyciem. Kilku z nich żyje do dnia dzisiejszego.

1998 – zespół pod kierunkiem prof. Z. Religi (R. Przybylski, M. Zembala, Z. Religa) przeszczepia serce u najmłodszego w Polsce dziecka (w wieku 2,5 lat). Kolejnym najmłodszym dzieckiem, u którego przeszczepiono serce (w 1999 r.) jest dziewczynka w wieku 21 miesięcy.

1990 – Zbigniew Religa przeszczepia z powodzeniem sztuczne serce, które umożliwia przeżycie chorego i przygotowanie do transplantacji (jako „pomost” do przeszczepu).

2002 – Marian Zembala wraz z zespołem przeprowadza w Zabrzu udany przeszczep serca i płuc oraz równoczesny przeszczep serca i nerki (obaj chorzy żyją do dziś), a w 2003 roku przeszczep płuc (chory też żyje do dziś).
/\
SCCS na Facebook'u

Fundacja Śląskiego Centrum Chorób serca

KRS 0000219230



Podaruj 1% Podatku

Dziękujemy za pomoc
Chorym i naszemu Szpitalowi